Yooperlite werking: betekenis, eigenschappen en verzorging
Yooperliet is een gesteente met een bijzondere eigenschap: valt er ultraviolet licht op, dan gloeit het oranje op. In deze gids over Yooperliet, ook bekend als Yooperlite, lees je over zijn werking, zijn naam, het oplichten en de verzorging.
Yooperliet werking in het kort
Yooperliet kan je ondersteunen bij het zoeken naar innerlijke rust en mentale helderheid.
Het is een aardende edelsteen.
In de steentherapie wordt Yooperliet geassocieerd met bescherming en aarding.
Hij behoort tot het 1e, het 2e en het 5e chakra.
Yooperlite of Yooperliet: genoemd naar de Yoopers
Yooperlite is geen officiële mineraalnaam maar een handelsnaam.
De naam verwijst naar de Yoopers. Zo worden de bewoners van het Upper Peninsula genoemd.
Het Upper Peninsula is het noordelijke van de twee grote landdelen van de Amerikaanse staat Michigan.
De bijnaam Yooper komt van UP-ers, en UP staat voor Upper Peninsula.
Aan de noordkant grenst het gebied aan het Bovenmeer, in het Engels Lake Superior.
Dat Bovenmeer is het grootste van de Grote Meren. Naar oppervlakte is het ook het grootste zoetwatermeer ter wereld.
Het ligt op de grens van Canada en de Verenigde Staten. In het noorden grenst het aan Ontario, in het zuiden onder meer aan Michigan.
Kleur, ontstaan en vindplaats van Yooperliet
Yooperliet is geen los mineraal. Het is een gesteente, opgebouwd uit meerdere mineralen.
Het gesteente heet syeniet, en er zit fluorescerende sodaliet in.
Syeniet is een grofkorrelig stollingsgesteente en hoort bij de dieptegesteenten. De tegenhanger die aan het oppervlak stolt, heet trachiet.
Het bevat veel kaliveldspaat en weinig tot geen kwarts. Uiterlijk lijkt het op graniet, waarvan het de kwartsarme variant is.
De kleur van syeniet loopt van witgrijs of rood tot donkergroen of zwart. Dat komt door kleine vervuilingen in de kaliveldspaat.
Naast veldspaat zitten er donkere mineralen in, zoals amfibool.
Sodaliet is een veldspaatvervanger. Dat mineraal komt vooral voor in gesteenten met weinig silica, zoals nefelien-syeniet.
De stenen die Yooperliet heten, zijn zwerfstenen. Gletsjers hebben ze van Canada naar Michigan verplaatst.
Een zwerfsteen is een steen of kei die door een gletsjer of een ijskap is meegevoerd.
Syeniet zelf is geen algemeen gesteente. De naam komt van Syene, de oude naam van Aswan in Egypte.
Waarom Yooperliet oplicht onder een uv-lamp
Het oplichten komt van de sodaliet. Veel sodaliet gloeit oranje op zodra er ultraviolet licht op valt.
Dat verschijnsel heet fluorescentie. Een stof neemt daarbij onzichtbaar uv-licht op en zendt zichtbaar licht uit.
Het woord fluorescentie komt van Fluoriet, een bekende fluorescerende stof.
Een uv-lamp is een lamp die ultraviolet licht uitzendt. Soms geeft zo'n lamp ook wat zichtbaar paars licht.
Je kent hem misschien als blacklight in de discotheek, of van de controle van papiergeld.
Sodaliet fluoresceert zowel onder langgolvig als onder kortgolvig uv-licht.
Voor Yooperliet heb je dus een uv-lamp nodig. Zonder dat licht blijft de gloed uit.
Yooperliet herkennen
Syeniet heeft een grofkorrelige textuur en bestaat voor een groot deel uit lichtgekleurde veldspaten.
Op het eerste gezicht lijkt een stuk dus op graniet.
Als losse steen ziet Sodaliet er heel anders uit. Die is koningsblauw, vaak met witte aders.
In Yooperliet is sodaliet een van de bestanddelen van het gesteente.
De zekerste test is de uv-lamp. Waar de steen oranje oplicht, zit de sodaliet.
Meer over dat blauwe mineraal lees je in onze gids over Sodaliet.
Zwerfstenen door de tijd heen
Yooperliet is een zwerfsteen, en zwerfstenen zijn door de eeuwen heen op veel manieren gebruikt.
Mensen bouwden er grafmonumenten en wegen mee, en bekleedden er dijken mee.
Ook de hunebedden zijn van zwerfstenen gebouwd.
De zwerfstenen in Nederland komen uit Scandinavië en het Oostzeegebied. Het landijs heeft ze hier achtergelaten.
Bij oude boerderijen diende een grote zwerfsteen als fundering.
In volksverhalen spelen zwerfkeien soms een rol.
De grootste zwerfsteen ter wereld heet Big Rock. Hij ligt aan de voet van de Rocky Mountains.
Waar Yooperliet bij gebruikt wordt
De thema's die bij Yooperliet horen zijn innerlijke rust, mentale helderheid en aarding.
Yooperliet bestaat deels uit Sodaliet. Die steen wordt in de steentherapie geassocieerd met helderheid en het uitspreken van wat je denkt.
Wij hebben Yooperliet als drakenkop. Die heeft zeer fijne, gedetailleerde lijnen en een stoer uiterlijk.
Meer koppen en beelden vind je bij Edelsteen draken.
Met een uv-lamp erbij laat je zien wat er in de steen zit.
Yooperliet verzorgen
Geen zeep en geen schoonmaakmiddel: die regel hanteren wij bij elke edelsteen, dus ook bij Yooperliet.
Wil je Yooperliet opladen, leg hem dan op een Seleniet schijf. In onze gids over Seleniet staat hoe zo'n schijf werkt.
Op de schaal van Mohs ligt de hardheid van sodaliet tussen 5,5 en 6. Orthoklaas, een kaliveldspaat, staat op 6.
Kwarts staat op 7 en is dus harder. Leg je steen apart van kwartsen zoals Bergkristal, zodat hij niet krast.
Zoutzuur en salpeterzuur lossen sodaliet op. Houd zure middelen dus weg bij de steen.
Veelgestelde vragen over Yooperliet
Is Yooperlite hetzelfde als Yooperliet?
Ja. Yooperlite is de handelsnaam waaronder deze zwerfstenen bekend zijn. Yooperliet is dezelfde naam in Nederlandse spelling, en zo schrijven wij hem. Wie zoekt op Yooperlite werking, komt dus bij dezelfde steen uit.
Lichten er meer stenen op onder een uv-lamp?
Ja. Fluoriet kan ook oplichten, en onze Mangano Calciet is fluorescerend onder een speciale lamp. Meer lees je in de gids over Fluoriet.
Waar kom je fluorescentie nog meer tegen?
In tl-buizen en spaarlampen zet een poeder uv-licht om in zichtbaar licht. Ook markeerstiften en de oranje vesten van wegwerkers hebben fluorescerende kleuren.
Blijft sodaliet nagloeien als de lamp uit is?
Dat kan. Van sodaliet is een gelige nagloed bekend. Nalichten in het donker heet fosforescentie, en dat is iets anders dan fluorescentie.
Yooperliet zelf bekijken
Wat er nu op voorraad is, zie je bij Yooperliet in de winkel.
Wil je hem eerst in het echt bekijken? Dat kan op afspraak in onze ruimte in Tiel.