Hematiet werking: betekenis, eigenschappen en verzorging

Hematiet is een zware, staalgrijze edelsteen die glanst als metaal. Je kent hem misschien als Hematite of bloedsteen. In deze gids lees je wat de werking van Hematiet is en wat zijn naam betekent. Ook lees je hoe je hem herkent en verzorgt.

Hematiet werking in het kort

Hematiet zorgt ervoor dat je stevig met beide voeten op de grond gaat staan.

Daarnaast kan de edelsteen je ondersteunen tegen negatieve invloeden van buitenaf.

Aarding en bescherming zijn dus de thema's die bij hem horen.

Wij koppelen Hematiet aan het 1e chakra, het basischakra.

Hematiet betekenis en naam

Zijn naam is ontleend aan haima, het Oudgriekse woord voor bloed.

De Grieken spraken van haimatites lithos, de bloedrode steen. In het Latijn werd dat lapis haematites.

Bij een grijze steen klinkt dat vreemd. Maar kras of verpoeder je zelfs een zwart kristal, dan komt er rood tevoorschijn.

De naam bloedsteen komt uit dezelfde hoek. Het poeder heeft de kleur van geronnen bloed.

Hematite is de Engelse naam, en die kom je ook geregeld als haematite tegen.

Kleur, ontstaan en vindplaats van Hematiet

Chemisch gezien is Hematiet ijzeroxide, met de formule Fe2O3. Zuiver bestaat hij voor zeventig procent uit ijzer.

De kleur hangt af van de vorm. Kristallen en massief erts zijn staalgrijs tot zwart.

Fijnkorrelig, aards materiaal is juist dof tot helder roestrood.

Hematiet ontstaat vaak in stilstaand water of bij warme bronnen. Het mineraal slaat neer en verzamelt zich in lagen op de bodem.

Het kan ook zonder water ontstaan, meestal door vulkanische activiteit.

Grote voorraden liggen in gebande ijzerformaties. Daarin wisselen dunne lagen ijzeroxide en ijzerarm gesteente elkaar af.

Als piepkleine kristalletjes zit Hematiet ook in de bodem, waar het bij verwering ontstaat. Veel gesteenten danken hun rode kleur aan dit mineraal.

Het mineraal komt wereldwijd voor. In Europa vind je het onder meer in de Eifel, de Harz, op Elba en in de Belgische provincie Namen.

Hematiet herkennen

Gepolijst glanst Hematiet als staal, en licht laat hij niet door.

In de hand valt vooral zijn gewicht op. Hij is bijna dubbel zo zwaar als een even groot stuk kwarts.

De zekerste toets is de streep. Wrijf de steen over ongeglazuurd porselein, dan blijft er een rode lijn achter.

Dat geldt ook voor een zwart stuk, want alle vormen van Hematiet geven een roestrode streep.

Zo hou je hem uit elkaar met Magnetiet. Die lijkt op hem, maar geeft een zwarte streep.

Ook Pyriet heeft een metaalglans, maar die steen is messinggeel.

Soorten Hematiet

Hematiet komt in opvallend veel gedaanten voor.

Speculariet bestaat uit kristallen met een glad, spiegelend oppervlak.

IJzerroos groeit als platte kristallen in de vorm van een roos.

Bij bloedsteen zie je bolvormige massa's, opgebouwd uit lagen van vezeltjes en langgerekte kristalletjes.

Martiet is een bijzonder geval. Dat is Magnetiet dat is omgezet in Hematiet, terwijl de oude kristalvorm bleef staan.

Gewone rode Hematiet is vezelig, aards of compact, en kan ook uit kleine samengeklonterde bolletjes bestaan.

Hematiet door de tijd heen

Mensen graven Hematiet al heel lang op. In de grotten van Pinnacle Point in Zuid-Afrika gebruikte men het poeder 164.000 jaar geleden al.

Ook in graven van 80.000 jaar oud zijn resten ervan gevonden.

Bij Rydno in Polen en Lovas in Hongarije liggen groeven uit de prehistorie.

Op het eiland Elba kwamen de Etrusken af op het vele ijzererts. De hoofdstad heet er Portoferraio, letterlijk ijzerhaven.

In het oude Babylonië sneed men er cilinderzegels uit. Zo'n zegel laat een afdruk achter in een zacht materiaal.

Ook gegraveerde sierstenen werden uit Hematiet gemaakt, en een tijd lang droeg men hem in rouwsieraden.

Schilders kennen hem als rood pigment. Sinopia, een pigment op basis van Hematiet, bleef tot in de renaissance in gebruik.

Rode bolus, een kleihoudende soort, wordt veel gebruikt als grondlaag bij het vergulden.

In Zweden kleurt falurood de traditionele huizen. Die verf wordt gemaakt uit het afval van de Falun-mijn.

Waar Hematiet bij gebruikt wordt

Hematiet wordt vaak geslepen tot kralen, trommelstenen en andere onderdelen van sieraden.

Bij ons ligt hij als armband van ronde, gepolijste kralen. Zo draag je de steen de hele dag bij je.

Wil je steviger in je schoenen staan? Dan sluit Hematiet daarbij aan, want aarding is zijn thema.

Ook in andere stukken van ons komt hij terug. Red Healer dankt er zijn roestrode wolken in het kwarts aan.

Maria Magdalena Lemurium is lemurisch kristal met rode Hematiet erin. Dat vind je bij Bijzondere kwarts.

In schalen van onze resin art verwerken wij hematietpoeder, bijvoorbeeld in een afdruk van de Tree of Life.

Hematiet verzorgen

Geen zeep en geen schoonmaakmiddel: dat geldt voor elke edelsteen, dus ook voor Hematiet.

Leg Hematiet voor het opladen op een Seleniet schijf. Wat zo'n schijf doet, vertelt onze gids over Seleniet.

Op de schaal van Mohs haalt Hematiet een hardheid van 5 tot 6,5. Kwarts staat op 7 en kan hem dus krassen.

Bewaar je armband dus niet tegen kwartsen als Amethist aan.

Hematiet is harder dan puur ijzer, maar ook veel brosser. Laat hem dus niet vallen.

Veelgestelde vragen over Hematiet

Is Hematiet magnetisch?

Echte Hematiet reageert maar heel zwak, en een gewone magneet blijft er niet aan hangen. Zie je een sterk magnetische armband die als Hematiet wordt verkocht? Dan gaat het om hematine. Dat is een kunstmatig materiaal en geen edelsteen.

Is Hematiet hetzelfde als bloedsteen?

In het Nederlands is bloedsteen een vorm van Hematiet. Let op bij het Engelse bloodstone, want daarmee wordt meestal heliotroop bedoeld. Dat is een donkergroene chalcedoon met rode stippen, en geen ijzererts.

Wat is het verschil tussen Hematiet en Magnetiet?

Beide bestaan uit ijzer en zuurstof, in een andere verhouding. Magnetiet is sterk magnetisch en geeft een zwarte streep. Reageert Magnetiet met zuurstof, dan ontstaat er Hematiet. Bij ons ligt Magnetiet als Jiwaya Pachapapa, een handgemaakt krachtvoorwerp.

Zit er Hematiet op Mars?

Ja. De marsrover Opportunity vond daar grote aantallen bolletjes vol grijze Hematiet. De eerste waren 3 tot 6 millimeter groot. Naast het roestrood van Mars lijken ze blauwig, en het team noemde ze blueberries, blauwe bessen.

Hematiet zelf bekijken

De armbanden die nu op voorraad zijn, vind je bij Hematiet in de winkel.

Voel je liever eerst zelf hoe zwaar hij is? Dat kan op afspraak in onze ruimte in Tiel.