Gabbro werking: betekenis, eigenschappen en verzorging

Gabbro is een donker, grofkorrelig gesteente met lichte vlekken, gestold diep in de aardkorst. Deze gids gaat over de werking van Gabbro, over het Toscaanse dorp achter de naam en over hoe het gesteente ontstaat.

Gabbro werking in het kort

Gabbro werkt heel sterk aardend.

Daarnaast bevordert de steen in het algemeen de snelheid waarmee je denkt.

Gabbro betekenis: een dorp in Toscane

De naam komt van Gabbro, een gehucht bij Rosignano Marittimo in Toscane, Italië.

Eerst gebruikte men het woord voor een hele reeks gesteenten uit de Apennijnen, het gebergte dat door Italië loopt.

Later gaf de Duitse geoloog Christian Leopold von Buch het woord een nauwere betekenis, in zijn beschrijving van die Italiaanse gesteenten.

Bij ons heeft de blauwgrijs gevlekte variant nog een naam. Hij wordt ook wel Mystic Merliniet genoemd.

Een gesteente, geen mineraal

Gabbro is geen mineraal, maar een gesteente. Het is een mengsel van verschillende mineralen die samen zijn gestold.

De hoofdrol spelen plagioklaas en pyroxeen. Daarnaast kunnen er kleine hoeveelheden olivijn, hoornblende of biotiet in zitten.

Kwarts, de stof waar Bergkristal uit bestaat, zit er nauwelijks in. Hooguit vijf procent van het gesteente is kwarts.

Gabbro bevat weinig silica, maar wel veel ijzer, magnesium en calcium.

De plagioklaas is wit tot grijswit, en glanst als glas of parelmoer. De andere mineralen zijn donker. Die afwisseling geeft gabbro zijn gevlekte uiterlijk.

In gabbro is die plagioklaas vaak Labradoriet. Dat is de veldspaat die kenmerkend is voor dit soort gesteente. In gabbro is de plagioklaas rijk aan calcium.

De korrels zijn een millimeter of groter, dus je ziet ze met het blote oog. Van uiterlijk lijkt gabbro op een donkere versie van graniet. De dichtheid is vrij hoog, dus een stuk voelt zwaar aan voor zijn formaat.

Hoe Gabbro ontstaat

Gabbro ontstaat uit magma dat stolt in grote magmakamers, diep onder in de aardkorst.

Daar koelt het magma heel langzaam af. Zo krijgen de kristallen de tijd om uit te groeien tot grote korrels.

Het resultaat is volledig kristallijn: er zit geen glas tussen de korrels.

Soms kristalliseren pyroxeen en plagioklaas ter plekke tot één egale massa. In andere gevallen zakken de kristallen naar de bodem van de magmakamer, en ontstaan er lagen.

Zulke gelaagde gabbro hoort bij lopolieten: grote, schotelvormige gesteentemassa's diep in de korst. Ze zijn vooral heel oud, uit het Precambrium.

Basalt heeft precies dezelfde samenstelling. Dat gesteente koelt aan het oppervlak juist snel af, en blijft daardoor fijnkorrelig.

Gabbro en basalt zijn dus eigenlijk hetzelfde materiaal, alleen op een andere manier afgekoeld.

Een groot deel van de oceanische korst bestaat uit gabbro. Het vormt zich bij de mid-oceanische ruggen.

Ook op het land komt gabbro voor, bijvoorbeeld in de Apennijnen in Italië.

Een belangrijke bron voor de handel is het Bushveldcomplex in Zuid-Afrika.

Plagioklaas, het lichte mineraal in gabbro, heeft op de schaal van Mohs een hardheid van 6 tot 6,5.

Gabbro zelf is hard en lastig te bewerken.

Gabbro bevat vaak waardevolle metalen, zoals chroom, nikkel, kobalt, goud, zilver, platina en koper.

Gabbro herkennen

Gabbro herken je aan grove korrels die ongeveer even groot zijn. Licht en donker liggen daarbij door elkaar.

Soms zie je smalle latjes plagioklaas die helemaal door pyroxeen zijn omsloten.

In de bouw en de steenhandel heet gabbro vaak zwart graniet. Toch is echt graniet chemisch een heel ander gesteente.

Graniet bestaat voor 20 tot 60 procent uit kwarts, en is meestal wit, roze of grijs. Gabbro is donkerder, en kwarts speelt er bijna geen rol in.

Soorten gabbro

Gabbro heeft verschillende soorten, afhankelijk van de mineralen erin.

Noriet bestaat bijna helemaal uit plagioklaas en orthopyroxeen. Bij troctoliet is dat plagioklaas met olivijn.

Er is ook olivijngabbro, met veel olivijn, en hoornblendegabbro, met vooral plagioklaas en hoornblende.

Daarnaast telt de verhouding tussen licht en donker. Leucogabbro heeft minder dan 35 procent donkere mineralen, melagabbro meer dan 65 procent.

Zitten er minder dan tien procent donkere mineralen in, dan spreek je van anorthosiet en niet meer van gabbro.

Waar Gabbro bij gebruikt wordt

Aarden is waar Gabbro om draait, en dan stevig. Ook helpt hij je denken op snelheid te brengen.

Het is een steen om bij je te hebben als je met beide voeten op de grond wilt staan.

Bij ons staat Gabbro als piramide, geslepen en gepolijst. Wij omschrijven hem als een zeer bijzonder krachtige piramide.

Een piramide heeft een vlakke onderkant en staat dus vanzelf. Zet hem op je bureau als je vlot wilt nadenken, of naast je als je wilt aarden.

Op de vlakke zijden zie je de vlekken van het gesteente goed.

Gabbro verzorgen

Ook bij Gabbro gebruik je geen zeep of schoonmaakmiddel. Die regel hanteren wij voor elke edelsteen.

Wil je hem opladen, zet de piramide dan op een Seleniet schijf. Hoe dat werkt, lees je in de gids Seleniet werking.

Gabbro is hard, maar buiten verweert hij sneller dan graniet. Een piramide zet je dus het liefst binnen neer.

Veelgestelde vragen over Gabbro

Wat is het verschil tussen gabbro en doleriet?

Doleriet, ook wel diabaas, heeft dezelfde samenstelling als gabbro. Alleen zijn de korrels fijner.

Waar zie je gabbro in het landschap?

Op het Schotse eiland Skye bestaat de hoofdkam van het Cuillin-gebergte uit gabbro. In Nigeria is Zuma Rock een grote rots van gabbro en granodioriet.

Waar vind je gelaagde gabbro?

Onder meer in het Stillwatercomplex in Montana, in de gelaagde intrusie van Rum in Schotland en bij Stavanger in Noorwegen. Ook het Muskoxcomplex in Canada hoort in dat rijtje.

Gabbro van dichtbij

Wat er nu van Gabbro op voorraad is, zie je bij Gabbro in de winkel.

Wil je de vlekken eerst met eigen ogen bekijken? Dat kan, als je een afspraak maakt voor onze ruimte in Tiel. Daar bekijk je de piramide van alle kanten.