Agaat werking: betekenis, eigenschappen en verzorging

Agaat is een gestreepte chalcedoon: kwarts met kristallen die zo fijn zijn dat je ze niet los ziet. In deze gids lees je wat Agaat doet, waar haar naam vandaan komt en hoe haar banden ontstaan. Ook mosagaat, druifagaat en plume agaat komen aan bod.

Agaat werking in het kort

Agaat geeft innerlijke rust en kalmte. Maar vooral staat ze erom bekend dat ze zelfreflectie aanzet.

In de steentherapie wordt Agaat geassocieerd met het keelchakra.

Agaat betekenis: een rivier op Sicilië

Agaat is een heel oude naam. De oudste bekende beschrijving van de steen komt van de Griekse geleerde Theophrastus.

Volgens hem, en later ook volgens de Romeinse schrijver Plinius, is de steen genoemd naar een rivier op Sicilië. De Grieken noemden die rivier Achates.

Langs die rivier, die nu de Dirillo of de Acate heet, werd agaat gevonden. Plinius dacht zelfs dat ze daar voor het eerst was ontdekt.

Taalkundigen zien het eerder andersom. Zij denken dat de rivier naar de steen is genoemd. Waar de naam zelf vandaan komt, weet niemand zeker.

Via het Grieks en het Latijn kwam het woord uiteindelijk in onze taal terecht.

Mensen gebruiken agaat al heel lang. In de steentijd maakten ze er pijlpunten en messen van. Later droegen Egyptenaren en Romeinen haar in sieraden.

In het Duitse Idar-Oberstein werd agaat eeuwenlang op industriële schaal verwerkt.

Hoe Agaat ontstaat en waar de kleur vandaan komt

Agaat groeit in holtes van vulkanisch gesteente, zoals basalt en andesiet. Zo'n holte kan een gasbel zijn, maar ook een scheur of een spleet.

Heet water vol opgeloste silica vult die holte. Er ontstaat een soort gel, en daarin groeien de banden van chalcedoon laag na laag.

Dat gebeurt bij een lage temperatuur, ver onder de 200 graden Celsius.

Hoe die banden precies ontstaan, is nog altijd een punt van discussie. Niemand is het tot nu toe gelukt om ze na te maken in een laboratorium.

Aan de buitenkant zie je niet altijd wat er binnenin verborgen zit. Soms blijft in het midden een opening over, met kristallen erin. Bij een van onze stukken zaten onderin grove kristallen en bovenin fijnere.

De kleur komt vooral van ijzer. Piepkleine bolletjes hematiet en goethiet, twee ijzeroxiden, kleuren banden rood en geel. In sommige banden zit ook mangaan, chroom of nikkel.

Met licht erop lijkt de kleur van een Agaat steeds een andere diepte te krijgen. In de kleurringen ontdek je patronen en kristallen.

Agaat heeft een hardheid van 6,5 tot 7 op de schaal van Mohs. Bekende vindplaatsen liggen onder meer in de Verenigde Staten, in de Hunsrück in Duitsland en in de Auvergne in Frankrijk.

Agaat herkennen

Het duidelijkste kenmerk van Agaat zijn de banden. Daar dankt ze in de mineralogie ook haar plek als aparte variëteit aan.

Houd een dun stuk eens tegen het licht. Agaat is vaak doorschijnend, al bestaan er ook stukken waar geen licht doorheen komt.

De glans kan glasachtig zijn, maar ook mat of zijdeachtig. Breekt er een stuk af, dan zie je een ruwe of schelpvormige breuk.

Met de streepproef kom je bij Agaat niet ver. Die proef werkt tot hardheid 6, en Agaat is harder dan het porselein dat je ervoor gebruikt.

Jaspis lijkt soms op Agaat, want ook die bestaat vooral uit heel fijne kwarts of chalcedoon. Het verschil: jaspis is altijd ondoorzichtig.

Waar Agaat bij gebruikt wordt

In onze teksten hoort Agaat bij twee thema's: rust en bescherming.

Je vindt Agaat bij ons op standaard, als obelisk, als hart, als geode, als maan en als gepolijst stuk.

Een hart van Agaat is decoratief, en kan in elke ruimte schitteren.

Een agaat met openingen laat haar binnenkant graag zien. Draai zo'n stuk eens om. Soms wacht er aan de achterzijde een verrassing, en zie je daar de kern van de Agaat.

Mosagaat, druifagaat en plume agaat

Niet alles wat agaat heet, heeft ook banden. Mosagaat heeft insluitsels die op mos lijken, meestal groen of bruin.

Dat mos is geen plant. Het zijn andere mineralen in de chalcedoon, zoals celadoniet, hoornblende of een chloriet.

Plume agaat is een soort mosagaat. Daarin groeit de tekening als pluimen of boompjes omhoog door de steen.

Een voorbeeld uit onze winkel is witte plume Agaat, met de hand geslepen in de vorm van een maan. Een paar grijze lijnen lopen als aderen door de steen.

Hier en daar zit een kleine, diepe opening met kristal. Deze Agaat straalt een vredige en zachte energie uit.

Druifagaat groeit als trosjes kleine bolletjes kwarts. Gekleurde druifagaat is vaak paars.

Strikt genomen zijn mosagaat, plume agaat en druifagaat geen echte agaat. Ze missen de banden die een agaat in de mineralogie definiëren. Toch dragen ze de naam.

Bij dendrietagaat lopen donkere tekeningen als varens over of tussen de banden. Die dendrieten bestaan uit mangaan- of ijzeroxide.

Dendriet kan zorgen voor heelheid. Daarnaast reinigt het je geest.

Agaat samen met Amethist en Bergkristal

Agaat is familie van Bergkristal. Allebei zijn ze kwarts. Bergkristal is helder en kleurloos, terwijl de kristallen in Agaat te klein zijn om te zien.

In de holte van een agaat kan ook zichtbaar kristal groeien. Er zijn stukken met een opening vol Amethist kristallen.

Zo heb je twee stenen in één stuk. Van Amethist zeggen we dat hij je helder maakt, je innerlijke rust geeft en harmonie brengt voor lichaam en geest.

Wat Amethist verder doet, staat in onze gids Amethist werking.

Agaat verzorgen

Bij het schoonmaken van Agaat gebruik je geen zeep of schoonmaakmiddel. Wij houden ons bij elke edelsteen aan die regel.

Om Agaat op te laden, leg je haar op een Seleniet schijf. Meer over die schijf vind je in onze gids Seleniet werking.

Agaat is hard, en een hardere steen krast een zachtere. Bewaar haar dus niet los tussen zachte stenen, want die krijgen dan krassen.

Veelgestelde vragen over Agaat

Is onyx een soort agaat?

Ja. Onyx is een gestreepte agaat, meestal zwart met wit. Bij onyx lopen de banden evenwijdig, terwijl ze bij andere agaat vaak chaotischer verlopen.

De naam onyx komt van het Oudgriekse woord voor klauw of vingernagel. Onyx met roze en witte banden kan namelijk op een nagel lijken.

Wat is een donderei?

Een donderei is een knol die op een gevulde geode lijkt. Hij ontstaat in lagen vulkanische as, en ziet er vanbuiten uit als een gewone steen.

Zaag je hem door en polijst je de snede, dan verschijnen er patronen en kleuren. Vaak zit er chalcedoon in, soms samen met agaat, jaspis of opaal.

De naam komt uit een verhaal van de oorspronkelijke bewoners van Noord-Amerika. Daarin gooiden donderwezens op Mount Hood en Mount Jefferson elkaar met de eieren van dondervogels.

Hoe zwaar is agaat?

Agaat heeft een gemiddelde dichtheid van 2,65. Een blok van een liter weegt dus ruim tweeënhalve kilo.

Agaat uitzoeken en bekijken

Alle stukken die op voorraad zijn, staan bij Agaat in de winkel.

Wil je de banden eerst zelf in het licht zien? Maak dan een afspraak, en bekijk ze in onze ruimte in Tiel.